Sisplatin tedavisi alan çocuklarda işitme takibini kolaylaştırmak için ortak bir yol haritası öneren uluslararası görüş makalemiz, 27 Ekim 2026'da Frontiers in Oncology dergisinde yayımlandı. Makale, Alman-Endonezya Tıp Derneği (DIGM) Ototoksisite Çalışma Grubu'nun uzlaşı çalışmasının ürünü. ABD, Birleşik Krallık, Almanya, Hollanda, Endonezya ve Türkiye'den 23 kurumdan 26 yazarın katıldığı bu çalışmada yer almaktan mutluluk duyuyorum.
Makale: Standardizing ototoxicity monitoring for children treated with cisplatin: an urgent call to action
Türkçe özetle: Sisplatin alan çocuklarda işitme takibini kolaylaştırmak için uluslararası bir yol haritası önerisi
Sisplatin ve İşitme: Neden önemli?
Sisplatin, çocukluk çağındaki birçok kanserin tedavisinde hayat kurtaran bir kemoterapi ilacıdır. İç kulağı da etkileyebildiği için (ototoksisite), tedavi boyunca işitmeyi izlemek çocuğun gelişimini korumaya yardımcı olur.
Sisplatin alan çocukların %50–60'sında işitme kalıcı olarak etkilenebilir.
Sisplatin özellikle yüksek frekansları etkiler. Bu frekanslar ünsüz seslerin algılanması, konuşmanın netliği ve gürültüde ya da uzaktan konuşmayı anlamak için gereklidir.
Risk; 5 yaşından küçük çocuklarda, yüksek doz alanlarda ve tedavisinde kafa bölgesine radyoterapi, vinkristin ya da karboplatin bulunanlarda daha yüksektir.
Tedavi bittikten sonra da takip önemlidir. Platin iç kulakta uzun süre kalabildiği için, sisplatin almış çocukluk çağı kanserini atlatanların %20–50'sinde işitmedeki değişikliğin tedaviden sonra da ilerleyebildiği bildirilmiştir.
Gelişim çağında iyi işitmek; konuşma, dil ve okuma-yazma becerilerinin, okul başarısının ve sosyal gelişimin temelidir. Bu katkı yetişkinlikteki iş ve sosyal yaşama kadar uzanır.
Bugünkü Tablo: Kılavuzlar Yol Gösteriyor
Uluslararası çocuk onkolojisi kılavuzları (SIOP, COG ve Uluslararası Geç Etkiler Kılavuz Uyumlaştırma Grubu) tedavi öncesinde, tedavi sırasında ve tedavi sonunda işitme değerlendirmesi öneriyor. Yayımlanmış çalışmalar, bu önerilerin her çocuğa ulaşması için birlikte yol alabileceğimiz bir alan olduğunu gösteriyor:
Kohort çalışmalarında, ototoksik tedavi alan çocukların %19–58'inin tedavi sırasında ve sonunda işitme testine henüz ulaşamadığı bildiriliyor.
185 çocuktan oluşan bir seride, işitmesi tedavi öncesinde, sırasında ve sonunda değerlendirilenlerin oranı %43.
Sevk ve randevu süreçlerinin kolaylaştırılması ve odyoloji hizmetinin tedavi merkezine yakın olması, izlemin sürekliliğini destekleyebilir.
Önerimiz: Her Merkezde Uygulanabilecek Basit bir Yol Haritası
Tedavi öncesi: Sisplatin başlamadan önce, ya da mümkün olan en erken zamanda, kapsamlı bir işitme değerlendirmesi.
Tedavi sonu: Son sisplatin dozundan sonraki 3 ay içinde kapsamlı bir işitme değerlendirmesi; tedavi planı değişse bile.
Uzun dönem takip: İşitme değerlendirmesinin kanser sonrası izlem programlarına eklenmesi. Kılavuzlara göre 6 yaş ve altındaki çocuklarda yılda bir, 6–12 yaşta iki yılda bir, 12 yaş ve üzerinde beş yılda bir; işitme kaybı saptanırsa yılda bir.
Tedavi planlamasında: İşitme izleminin, sisplatin protokolüne baştan eklenen bir adım olarak planlanması. Böylece takip hem aileler hem de tedavi ekipleri için kolaylaşır.
Testler çocuğun yaşına uygun seçilir: Yüksek frekansları da kapsayan odyometri, otoakustik emisyon ve orta kulak değerlendirmesi. Test yapılamayacak kadar küçük çocuklarda ise uyku sırasında yapılan objektif testler (ABR ya da ASSR) kullanılır.
Aileler için
Çocuğunuz sisplatin tedavisi alacaksa:
Tedavi başlamadan önce işitme testinin yapılması uygun olur.
Son dozdan sonraki 3 ay içinde işitme testini planlayın.
Tedavi bittikten sonra da düzenli işitme kontrollerini sürdürün ve çocuğunuzu yüksek gürültüden koruyun.
Çocuğunuzun sesleri fark etmede, konuşmayı anlamada ya da okulda dinlemede zorlandığını fark ederseniz hekiminize başvurun.
Erken fark edilen işitme kaybında işitme cihazları, sınıf içi destekler ve dil-konuşma terapisi, çocuğun gelişimini güçlü biçimde destekler.
Makalenin Künyesi
Knight K, Drenovak M, Langer T, Streefkerk N, Airlangga TJ, Andriastuti M, Asmarinah, Berndtson D, Wardhani Hartantyo ANK, Hoetink AE, de Jager KE, Konrad Martin D, Ilmiawati C, Kalcioglu MT, Mayangsari ID, Purnami N, Putri SA, Oguz H, Schmid I, Soeparwata R, Spoudeas H, Rohlfs A-K, Rajput K, Brock P, van den Heuvel-Eibrink MM, am Zehnhoff-Dinnesen A. Standardizing ototoxicity monitoring for children treated with cisplatin: an urgent call to action. Front Oncol. 2026;16:1923166. doi:10.3389/fonc.2026.1923166
Makalenin tam metni açık erişimlidir: https://doi.org/10.3389/fonc.2026.1923166
Telefon: +90 531 431 06 94
Prof. Dr. Haldun Oğuz — Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı, Ankara
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için muayene gereklidir.
