Sulkus vokalis (Ses teli oluğu), ses tellerinin tanısı en zor koyulabilen ve tedavisi en güç rahatsızlıklarından birisidir. Nasıl oluştuğu tam olarak bilinmemektedir. Yaklaşık yarısının doğuştan itibaren bulunduğu düşünülmektedir. Ses tellerinin yanlış ve kötü kullanımı (fonotravma) ile, ya da ses teli kistinin patlaması sonucu oluşabileceği de bildirilmektedir.
Sulkus vokaliste ses telinde nasıl bir sorun vardır?
Sulkus vokalis (sulcus vocalis) bulunan ses teli dokusu incelendiğinde, ses tellerinin titreşmesine olanak sağlayan katmanlarından birisi olan lamina proprianın yüzeysel kısmının incelmiş olduğu ya da hiç bulunmadığı görülür. Bazı olgularda oluk o kadar derindir ki, yine çok önemli bir destek katman olan vokal ligament dahi bulunmamaktadır. Ford tarafından yapılan sınıflamasına göre 3 tipi mevcuttur. Tip 1 fizyolojik sulkus vokalis, tip 2 ses teli serbest kenarında çizgi şeklinde çöküklük, tip 3 ise derin, cep benzeri oyuk olarak ifade edilmektedir.
Ses teli oluğu tanısı nasıl koyulur?
Sulkus vokalis tanısı videolaringostroboskopik olarak koyulabilir. Ancak bazı olgularda kesin tanı ancak mikroskop altında ameliyathane koşullarında koyulabilmektedir.
Sulkus tedavi edilebilir mi? Tedavi seçenekleri nelerdir?
Sulkus vokalis tedavisinde ses terapisi, cerrahi ya da her ikisinin birlikte kullanımı temel teşkil etmektedir. Cerrahi tedavi seçenekleri şunlardır:
- insizyon ve sulkus epitelinin kaldırılması
- insizyon ve sulkus epitelinin kaldırılması; bireyin kendisinden alınan yağ, fasya, ya da başka maddeler ile greftleme
- insizyon ve sulkus epitelinin kaldırılması; sulkus boyunda dikey kesiler yapılması
- sulkusun çıkarılması (eksizyon) ve oluşan defektin birincil sütürasyonu
- lazer uygulamaları
- ses teli içerisinde dolgu yapılması (enjeksiyon laringoplasti)
- steroid ya da başka rejeneratif maddelerin enjeksiyonu
- eksizyon ve oluşan defektin birincil sütürasyonu; medializasyon laringoplasti
Doğru tedavi yöntemi hastanın ses ihtiyacına ve mevcut rahatsızlığının verdiği imkana göre hastaya özel olarak seçilmelidir. Ses teli cerrahisi ile tedavinin sonuçları konusunda hastaların beklentileri gerçekçi düzeyde olmalıdır. Çoğu hastada birden fazla cerrahiye ihtiyaç duyulabilir. Fonocerrahi ile birlikte ses terapisi uygulanması tedavi başarını olumu yönde etkilemektedir.
